Grote telefoons zonder vouw: lezen ze straks net zo fijn als een e-reader?

Wij denken van wel, maar het verschil zit op andere plekken dan je misschien verwacht. Het formaat is namelijk het kleinste probleem.

Wat er anders is aan zo’n brede telefoon

De meeste telefoons zijn lang en smal. Houd je er een boek op open, dan zie je korte regels van een paar woorden, en je bladert om de haverklap. De Pura X View heeft een scherm van 6,39 inch in een verhouding van 16 bij 9,5, veel breder dan bij een gewone telefoon. Volgens de specificaties op GSMArena is dat een oled-scherm van 1320 bij 2232 pixels met een accu van 7000 mAh.

Wie een brede pagina ziet, denkt al snel aan een e-reader. Reviewers die het toestel in handen hadden, vergeleken de vorm zelfs met de allereerste Kindle. Een bladzijde met langere regels leest rustiger, je hoeft minder vaak te vegen en een strip of graphic novel past er beter op. Op dat punt komt zo’n telefoon echt dichter bij een e-reader dan de smalle modellen die we gewend zijn.

Alleen is de vorm van het scherm niet waarom mensen een e-reader kopen. Dat is de techniek erachter.

Oled tegenover e-ink

Een telefoon zoals deze heeft een oled-scherm. Elk pixel geeft zelf licht, en je kijkt dus rechtstreeks in een lichtbron. Dat levert prachtige kleuren en scherpe video op. Een e-reader werkt met e-ink, een scherm dat licht weerkaatst zoals papier dat doet. De letters bestaan uit kleine deeltjes die op hun plek blijven liggen tot je de pagina omslaat. Staat de verlichting uit, dan lees je met het licht van de kamer, precies zoals bij een boek.

Dat verschil merk je op drie momenten.

• Buiten in de zon. Oled-schermen worden steeds feller, en Huawei noemt voor dit toestel een piekhelderheid van 6500 nits. Toch vecht zo’n scherm tegen het zonlicht in. E-ink wordt in de zon juist beter leesbaar, net als papier.
• In bed, als het donker is. Moderne e-readers hebben een voorlicht dat van opzij over het scherm schijnt, vaak met een instelbare warme kleur. Een telefoon heeft ook een nachtstand, maar blijft een lichtgevend scherm dat je vlak voor je gezicht houdt.
• Na een uur of twee lezen. Veel lezers ervaren een e-ink-scherm als rustiger voor de ogen bij lang lezen. Hoe groot dat verschil is, hangt sterk van de persoon af, maar het is de reden die we het vaakst horen van mensen die van telefoon naar e-reader overstapten.

Oled-schermen worden gedimd door ze heel snel aan en uit te laten knipperen. Mensen die daar gevoelig voor zijn, krijgen er soms last van bij een lage helderheid. Fabrikanten doen daar steeds meer aan, en ook bij de Pura X View staat een hoge knipperfrequentie in de specificaties. Bij e-ink speelt dit niet, omdat het scherm stilstaat zolang je niet bladert.

Batterij en afleiding

Een accu van 7000 mAh is fors voor een telefoon. Maar een telefoon doet de hele dag van alles, en lezen is er maar een klein deel van. Een e-reader verbruikt vooral stroom op het moment dat hij de pagina ververst. Daardoor gaat hij bij gewoon gebruik wekenlang mee op een lading. Voor een vakantie hoef je de lader vaak niet eens mee te nemen.

Dan is er de afleiding, en daar wint de e-reader met afstand. Op een telefoon komt tijdens het lezen een appje binnen, een melding van het nieuws, een mail van je werk. Een hoofdstuk lezen wordt dan al snel drie minuten lezen en tien minuten iets anders. Een e-reader kan eigenlijk maar één ding, en dat is precies zijn kracht.

Wanneer een brede telefoon wel handig is

Dat wil niet zeggen dat lezen op een telefoon zinloos is. Er zijn situaties waarin een groot, breed scherm juist beter werkt.

• Strips, manga en graphic novels in kleur, die op e-ink grijs en soms te klein worden.
• Kookboeken, reisgidsen en studieboeken met foto’s en grafieken.
• Kort lezen tussendoor, in de trein of in de wachtkamer, als je je e-reader niet bij je hebt.
• Tijdschriften en kranten, die in een app vaak mooier worden weergegeven dan op een zwart-wit-scherm.

Voor al die dingen is een brede telefoon een fijne aanvulling. Je leest dan in dezelfde app als op je e-reader, want Kindle en Kobo synchroniseren waar je gebleven bent tussen toestellen. Thuis lees je verder op de e-reader, onderweg pak je de telefoon.

Wat wij zouden kiezen

Lees je vooral romans, thrillers en non-fictie zonder plaatjes, en lees je meer dan een half uur per keer, dan blijft een e-reader de betere keuze. Een brede telefoon verandert daar weinig aan, omdat het formaat nooit het echte probleem was. Het ging altijd om het licht, de batterij en de rust.

Lees je vooral in kleur, of lees je alleen korte stukjes tussendoor, dan kan een groot telefoonscherm volstaan. Twijfel je, dan zit er een middenweg tussen. E-readers met Android, zoals de toestellen van Boox, combineren e-ink met losse leesapps. Hoe dat in de praktijk werkt, lees je in ons stuk over de Android 13-update voor de Boox Go 6 Gen II.

En wil je juist iets kleins dat in je jaszak past, net als een telefoon? Dan is het de moeite waard om te weten wat er gezegd wordt over een mogelijke mini-Kindle. Want als er één ding is dat de Pura X View laat zien, dan is het dat fabrikanten van beide kanten naar hetzelfde formaat toe werken. Voor lezers is dat goed nieuws.