De Odyssee gratis en legaal op je e-reader voor de film van Nolan
Inhoudsopgave
Waarom de Odyssee juist nu
The Odyssey kwam op 17 juli 2026 in de bioscoop, met Matt Damon als Odysseus. Volgens Wikipedia is het de eerste speelfilm die helemaal met IMAX-filmcamera’s is opgenomen, en is het Nolans best bezochte film tot nu toe. Vanaf 9 oktober keert hij terug in een selectie IMAX-zalen, meldt Collider. Om welke landen het gaat, staat er niet bij, dus kijk bij je eigen bioscoop of hij weer draait.
In de officiële trailer van Universal Pictures zie je hoe Nolan de zeereis van Odysseus in beeld brengt, met het kleine schip op de open zee en Matt Damon als de koning die naar huis wil.
Het verhaal in het kort. Na de Trojaanse oorlog probeert koning Odysseus naar huis te varen, naar zijn eiland Ithaka. Dat duurt tien jaar. Onderweg krijgt hij te maken met een cycloop, met de tovenares Kirke, met de sirenen en met de woede van de zeegod Poseidon. Thuis wordt zijn vrouw Penelope intussen belaagd door mannen die zijn troon willen. Het origineel telt 24 boeken en zo’n twaalfduizend versregels.
Gratis in het Engels via Project Gutenberg
Lees je Engels, dan heb je volop keus. Bij Project Gutenberg staat de prozavertaling van Samuel Butler, de meest gedownloade versie van de site. Volgens de pagina zelf werd hij de afgelopen dertig dagen ruim 55.000 keer binnengehaald, en dat zal niet los staan van de film. Er zijn meer vertalingen, elk met een eigen karakter.
- Samuel Butler, in proza. Leest als een roman en is het makkelijkste begin.
- S.H. Butcher en Andrew Lang, ook in proza, iets plechtiger van toon.
- Alexander Pope, in rijm uit de achttiende eeuw. Mooi, maar je moet er wel in komen.
- William Cowper en George Chapman, allebei in versvorm en ouder van taal.
Wij zouden met Butler beginnen. Zijn proza leest vlot weg, ook op het kleine scherm van een e-reader, en het verhaal staat voorop. Wie na een paar boeken de smaak te pakken heeft, kan altijd nog naar een versvertaling overstappen.
In het Nederlands, wat er gratis is
Hier wordt het lastiger. Er zijn veel Nederlandse vertalingen, van Coornhert in de zestiende eeuw tot Imme Dros, Patrick Lateur en de recente vertaling van Tanja Timmerman en Ben Bijnsdorp. Maar de bekende moderne versies zijn gewone boeken die je koopt, en een complete oudere vertaling in een e-bookformaat hebben we niet gevonden.
Wat wel kan, is lezen bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren. Daar staat De dolinge van Ulysse van Dirck Coornhert, een berijmde vertaling uit de zestiende eeuw van de eerste achttien boeken, in een uitgave uit 1939. Je leest hem online of downloadt hem als pdf. Verwacht geen makkelijke kost, het Nederlands is vierhonderd jaar oud. Maar voor wie van taal houdt, is het een mooie ontdekking.
DBNL heeft ook fragmenten van de vertaling van P.C. Boutens, zoals het vierde boek dat in 1934 in het tijdschrift De Stem verscheen. Leuk om te proeven, maar geen compleet boek.
Wil je het hele verhaal in goed leesbaar Nederlands, dan is een van de moderne vertalingen de beste keus. Kijk bij je e-bookwinkel welke als e-book verkrijgbaar is, en zoek ook in de online Bibliotheek, want lenen kost je met een abonnement niets extra.
Zo zet je hem op je e-reader
Bij Project Gutenberg kies je het formaat dat bij je toestel past.
- Kindle. Download het Kindle-bestand of de EPUB3 en stuur hem met Send to Kindle naar je toestel. Komt het bestand niet aan, kijk dan in ons stuk over Send to Kindle dat niet werkt.
- Kobo. Download de EPUB3 en zet hem met een kabel in de map van je Kobo. Wil je dat het boek sneller opent en bladert, dan kun je het eerst omzetten naar kepub.
- PocketBook of Tolino. Ook hier is de EPUB3 de beste keus. Die lezen ze zonder omweg.
De Coornhert van DBNL is alleen als pdf beschikbaar. Een pdf op een e-reader van zes inch is niet altijd prettig, want de tekst wordt klein. Hoe je dat oplost, lees je in ons stuk over pdf lezen op je e-reader. Voor zo’n oude tekst is online lezen op een tablet soms gewoon fijner.
Lees je eerst het boek of eerst de film?
Dat maakt bij de Odyssee minder uit dan bij een moderne roman. Iedereen kent het einde wel ongeveer, en de spanning zit in de reis zelf. Juist daarom is het leuk om na de film te lezen. Je herkent de scènes, en je ziet wat Nolan heeft weggelaten of veranderd. Het boek is namelijk een stuk vreemder dan de meeste films, met goden die zich steeds bemoeien en een held die niet altijd even sympathiek is.
Smaakt het naar meer, dan staan er nog veel andere klassiekers gratis klaar. In ons overzicht van tien gratis klassiekers via Gutenberg en DBNL vind je er meer, en ook die zet je in een paar minuten op je e-reader.
