Boeken van Sally Rooney uit de Britse handel: kun je ze nog als e-book kopen?
Inhoudsopgave
Wat er in Engeland is gebeurd
Rooney steunt openlijk Palestine Action, een actiegroep die de Britse regering in de zomer van 2025 als terroristische organisatie verbood. Ze heeft gezegd dat ze die steun wil voortzetten. Volgens de Ierse omroep RTÉ zegt Faber dat de Britse wet het daardoor onmogelijk maakt om haar de opbrengst van haar boeken in het Verenigd Koninkrijk uit te betalen. Een schrijver verkopen zonder haar te kunnen betalen noemt de uitgever onaanvaardbaar, en dus stopt Faber met leveren. Rooney zelf liet weten dat het besluit met haar volledige instemming is genomen.
Belangrijk voor de rest van het verhaal is wat er niet gebeurt. Voorraad die al in Britse winkels ligt, wordt niet teruggehaald. En Faber blijft Rooney in andere landen uitgeven, zo staat in een analyse van The Conversation. Het besluit geldt alleen voor het Verenigd Koninkrijk, maar daar wel voor alles. Faber levert er geen papieren boeken meer, en ook geen e-books en luisterboeken die via Britse winkels en apps worden verkocht. Wie in Engeland woont en Rooney wil lezen, is voorlopig aangewezen op wat er nog in de winkel ligt.
Wat dit betekent voor de Engelse e-books hier
Uitgevers verdelen de rechten op een boek per gebied, en een Engels e-book dat je in Nederland koopt of leent, is lang niet altijd een Amerikaanse uitgave. Bij Rooney zie je dat terug. De Engelse Normal People in de online Bibliotheek heeft een ISBN dat begint met 978-0-571, het nummer van Faber.
Omdat Faber alleen in het Verenigd Koninkrijk stopt, blijft die editie hier gewoon beschikbaar. Op 15 oktober stond Normal People nog gewoon als e-book in de online Bibliotheek. Zie je in een winkel bij een Engelse uitgave Faber als uitgever staan, dan is dat dus geen reden tot zorg. Het besluit van Faber geldt buiten het Verenigd Koninkrijk niet.
Wat er gebeurt met e-books die Britse lezers al hebben gekocht, heeft Faber niet gezegd. Het besluit gaat over leveren, niet over terughalen. Voor wie in Nederland een e-book van Rooney in zijn bibliotheek heeft staan, is er geen enkele aanwijzing dat dat verandert.
De Nederlandse vertalingen
De Nederlandse vertalingen staan hier helemaal los van. Ze verschijnen bij de Nederlandse uitgeverij Ambo|Anthos, in de vertaling van Gerda Baardman, bij de laatste boeken samen met Jan de Nijs. Ook Normale mensen en Intermezzo zijn er in het Nederlands als e-book. Het besluit van Faber raakt deze edities niet, want het is een andere uitgever met een eigen contract voor een andere taal.
Voor Kindle-bezitters is er nog goed nieuws. Volgens de boekhandels is het e-book van Normale mensen beveiligd met een digitaal watermerk en niet met Adobe DRM. Zo’n bestand zet je met Send to Kindle gewoon op een Kindle. Bij een e-book met Adobe DRM werkt dat niet, wat je dan kunt doen staat in ons stuk over Adobe DRM.
Lenen kan ook. Zoek in de app van de online Bibliotheek op haar naam om te zien welke titels en edities er op dat moment te leen zijn, in het Engels en in het Nederlands. Voor de nieuwste titels kan er een wachtlijst zijn, en die wordt met een boek in het nieuws doorgaans niet korter.
Waarom dit verder gaat dan een boekenkwestie
De zaak laat zien hoe sterk een boek per land is geregeld. Een e-book voelt als iets dat overal tegelijk bestaat, maar achter elke editie zit een uitgever met rechten voor een bepaald gebied, en een besluit in een land kan dan ineens één editie raken en de rest niet. Voor Nederlandse lezers verandert er nu niets. Je leest Rooney hier in het Engels of in het Nederlands, als e-book, op papier of via de bibliotheek, net als vorige week. Dat het in Engeland niet meer kan, zegt meer over de Britse wet dan over haar boeken.
