Bibliotheeksites plat door het PHP-lek: werkt je e-book lenen nog wel?
Inhoudsopgave
Wat er precies offline ging
Het Nationaal Cyber Security Centrum waarschuwde op 21 oktober voor twee kritieke kwetsbaarheden in PHP. Volgens het NCSC was elk systeem met PHP dat vanaf internet bereikbaar is vermoedelijk kwetsbaar, zolang de update niet was geïnstalleerd. Actief misbruik had het NCSC op dat moment nog niet gezien. Veel organisaties kozen ervoor hun sites tijdelijk uit te zetten tot de reparatie erop stond.
De KB meldde een dag later dat haar websites weer online zijn. Het gaat om KB.nl, Bibliotheeknetwerk.nl, Delpher en DBNL, en ook om kleinere sites als Literatuurgeschiedenis en KB Collecties. Volgens de KB wordt er nog gewerkt aan het volledige herstel van haar online diensten. Welke dat zijn, staat niet in het bericht.
De online Bibliotheek, waar je in Nederland e-books en luisterboeken leent, wordt in het bericht van de KB niet genoemd. Toen wij op vrijdag 23 oktober keken, stond op onlinebibliotheek.nl wel een melding. Door het wereldwijde softwarelek heeft de online Bibliotheek een aantal onderdelen van de website uit voorzorg offline gehaald. Daardoor kun je tijdelijk geen lid worden, je abonnement niet verlengen en geen account activeren. Zoeken in de catalogus en de titelpagina’s werkten op dat moment gewoon.
Dat is een belangrijk onderscheid. Wie al lid is en kan inloggen, kan in principe gewoon lenen. Wie juist nu een account wilde aanmaken, bijvoorbeeld voor het gratis boek van Heel Nederland Leest in november, moet even geduld hebben. Loopt je abonnement binnenkort af, verleng het dan zodra de melding van de site is.
Je lokale bibliotheek en de online Bibliotheek zijn twee dingen
Hier zit de bron van veel verwarring. Je lokale bibliotheek heeft een eigen website, waar je openingstijden vindt, papieren boeken reserveert en je pas beheert. E-books leen je niet daar, maar bij de online Bibliotheek, met een eigen website en een eigen app. Gaat de site van je bibliotheek in de buurt uit de lucht, dan kan het lenen van e-books dus gewoon doorgaan. Andersom geldt hetzelfde.
Vlaamse lezers lenen via Cantook Station, dat ook los van de site van de eigen bib draait. Hoe beide systemen werken en waar ze verschillen, leggen we uit in ons stuk over e-boeken lenen via de bibliotheek.
Wat er met je geleende boeken gebeurt
Een e-book dat je al geleend hebt en op je e-reader hebt gezet, blijft daar gewoon leesbaar tot het einde van de leentermijn. De licentie zit in het bestand op je toestel. Om het te openen heb je geen verbinding met de site van de bibliotheek nodig, en ook geen internet. Een storing bij een website verandert daar niets aan.
Lastiger wordt het als je juist wilt lenen of overzetten op het moment dat iets niet bereikbaar is. Wie een boek via Adobe Digital Editions op een Kobo of PocketBook zet, heeft op twee momenten een verbinding nodig. Eerst bij het lenen op de website, daarna wanneer Adobe Digital Editions het boek ophaalt met het kleine downloadbestand. Valt een van beide weg, dan krijg je een foutmelding en lijkt het alsof je e-reader het probleem is. Dat is het meestal niet.
Wat je doet als lenen niet lukt
- Probeer de app én de website. Werkt de een niet, dan lukt het soms met de ander, en een geleend boek staat in beide op je boekenplank.
- Kijk op de sociale media of de nieuwspagina van de bibliotheek. Bij een storing melden ze dat daar meestal eerst.
- Wacht met opnieuw lenen. Heb je al op lenen gedrukt, dan staat het boek waarschijnlijk op je boekenplank. Nog eens lenen levert geen tweede exemplaar op.
- Probeer het downloaden later opnieuw via je boekenplank als het overzetten mislukte. Zolang de lening loopt, staat het boek daar.
- Reageer niet op mails die je vragen in te loggen of je wachtwoord te wijzigen naar aanleiding van het lek. Bij nieuws als dit duiken nepberichten snel op. Ga zelf naar de site als je iets wilt aanpassen.
Lukt het overzetten structureel niet, dan ligt het waarschijnlijk niet aan het PHP-lek maar aan Adobe Digital Editions of je computer. Wie een Mac heeft en die naar macOS 27 heeft bijgewerkt, loopt tegen een bekend probleem aan dat we beschreven in ons stuk over Libby op de PocketBook Verse.
Gratis klassiekers weer bereikbaar
Voor lezers van deze site was misschien vooral DBNL even gemist. Daar staan duizenden Nederlandse klassiekers gratis en legaal, van Couperus tot Multatuli, en die zet je zonder beveiliging op elke e-reader. DBNL is volgens de KB weer online. Hoe je er een boek van op je e-reader krijgt, laten we zien in ons stuk over Couperus via DBNL.
