Eigen fonts installeren op Kindle en Kobo

Wat je nodig hebt

• Je Kindle of Kobo en de usb-kabel die erbij zat. Kwijt? Een usb-c-kabel die ook data overzet koop je bij elke elektronicawinkel, een kabel die alleen oplaadt werkt niet.
• Een computer met Windows of macOS.
• Het lettertype zelf, als bestand in ttf- of otf-formaat. Gratis en legaal haal je ze bij Google Fonts, waar je een volledige familie in een keer downloadt.
• Op een Mac met een Kindle uit 2024 of later heb je ook een programma nodig dat met het mtp-protocol overweg kan, zoals het gratis OpenMTP. Die nieuwere Kindles verschijnen namelijk niet meer als gewone usb-schijf in de Finder.

Welk lettertype je kiest, en waarom het om een familie gaat

Hier gaat het in de praktijk het vaakst mis. Een boek gebruikt niet een letter maar vier varianten, gewoon, vet, cursief en vet cursief. Kopieer je alleen het gewone bestand, dan verschijnt het lettertype wel, maar zie je geen cursief meer waar de schrijver nadruk legt of een titel noemt. Download daarom altijd de hele familie en zet alle vier de bestanden over. Bij Google Fonts staan ze in de zip in een map met de naam static. Neem die bestanden, en niet het ene grote bestand met variable in de naam. Zulke variabele lettertypes werken op e-readers vaak niet goed.

Welke letters lezen fijn op e-ink? Dat is persoonlijk, maar een paar zijn speciaal voor lezen op een scherm gemaakt. Literata is ontworpen voor de boekenapp van Google en leest rustig op een klein scherm. Atkinson Hyperlegible komt van het Braille Institute en is gemaakt om letters die op elkaar lijken goed uit elkaar te houden, handig als je ogen wat minder worden. Wie van een klassiek boekgevoel houdt, kan kijken naar EB Garamond. Alle drie staan gratis bij Google Fonts. De letters die Amazon en Kobo zelf meeleveren, zoals Bookerly, kun je niet van het ene apparaat naar het andere overzetten, die zijn niet vrij te gebruiken.

Een eigen lettertype op je Kindle zetten

1. Sluit je Kindle met de kabel aan op de computer. Op Windows verschijnt hij in de Verkenner, op een Mac met een oudere Kindle in de Finder en met een nieuwere Kindle in OpenMTP.
2. Open de hoofdmap van de Kindle. Daar staat een map met de naam fonts. Staat hij er niet, maak hem dan zelf aan, met kleine letters.
3. Kopieer de vier bestanden van je lettertype naar die map. Zet ze er direct in, niet in een submap.
4. Werp de Kindle netjes uit en koppel hem los.
5. Open een boek, tik bovenaan op het scherm en kies Aa, dan Lettertype. Je lettertype staat nu tussen de andere in de lijst.

Op een Kindle werkt een eigen lettertype bij boeken die je bij Amazon koopt en bij bestanden die je zelf stuurt. Heeft een uitgever het lettertype in een boek vastgezet, dan kies je Uitgeverslettertype uit of zet je je eigen letter gewoon aan, de Kindle geeft je die keuze in hetzelfde menu.

Een eigen lettertype op je Kobo zetten

1. Sluit je Kobo aan op de computer en tik op het scherm van de Kobo op Verbinden. Hij verschijnt nu als schijf met de naam KOBOeReader.
2. Maak in de hoofdmap een nieuwe map met de naam fonts, met kleine letters en zonder punt ervoor.
3. Kopieer de vier bestanden van je lettertype naar die map.
4. Werp de Kobo uit. Hij verwerkt de bestanden en gaat terug naar het startscherm.
5. Open een boek, tik midden op het scherm, kies Aa en scroll in de lijst met lettertypes naar onderen. Je eigen letter staat ertussen.

Een tip voor Kobo-gebruikers. Werkt de cursief niet goed, controleer dan of de bestandsnamen netjes zijn opgebouwd, zoals Literata-Regular, Literata-Bold, Literata-Italic en Literata-BoldItalic. Kobo leest aan de naam af welk bestand bij welke stijl hoort. Bestanden die je van Google Fonts haalt hebben die namen al. Leest je Kobo trouwens traag bij grote boeken, dan kan omzetten naar kepub helpen, en in dat formaat werken eigen lettertypes ook gewoon.

Het lettertype verschijnt niet, wat nu

Staat je letter na het uitwerpen niet in de lijst, loop dan deze punten na.

• Verkeerd formaat. Alleen ttf en otf werken. Bestanden die eindigen op woff of woff2 zijn voor websites en worden genegeerd.
• Verkeerde map. De map moet fonts heten en in de hoofdmap staan. Een map Fonts met een hoofdletter of een submap daarin gaat soms mis.
• Niet netjes uitgeworpen. Trek je de kabel eruit zonder uitwerpen, dan ziet het apparaat de nieuwe bestanden soms niet. Sluit opnieuw aan, werp uit en kijk nog eens.
• Herstart nodig. Helpt dat niet, zet de e-reader dan helemaal uit en weer aan. Op een Kindle doe je dat via Instellingen, Apparaatopties, Opnieuw opstarten.
• Variabel lettertype. Gebruik je het bestand met variable in de naam, vervang het dan door de losse bestanden uit de map static.

Zie je het lettertype wel, maar kloppen vet en cursief niet, dan ontbreekt er bijna altijd een van de vier bestanden. Ging het overzetten van boeken eerder al eens mis, dan kan ook ons stuk over Send to Kindle van pas komen, al gaat dat over boeken en niet over letters.

Grote kans dat je na wat proberen toch weer bij een van de standaardletters uitkomt, want die zijn echt goed, en dat is prima. Maar wie ooit een letter heeft gevonden die net iets rustiger leest, wil niet meer terug. Het is een kwartier werk, en je e-reader voelt daarna net wat meer als je eigen boek.