Nederlandse klassiekers gratis op je e-reader: tien titels uit de DBNL
Inhoudsopgave
We zetten ze op volgorde van verschijnen. Dan zie je meteen hoe de taal verandert, van brieven uit 1782 tot een zeemansroman uit 1930. Bij elk boek hebben we op de titelpagina van DBNL gecontroleerd dat er een epub te downloaden is.
Tien titels van 1782 tot 1930
1. Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart van Betje Wolff en Aagje Deken (1782). Een jonge wees ontvlucht het benauwde huis van haar tante en zoekt in Amsterdam haar eigen weg. Het verhaal wordt verteld in brieven, en daarom geldt het als een van de eerste moderne Nederlandse romans. Het is een dik boek, maar de brieven lezen als losse hoofdstukjes.
2. De leeuw van Vlaenderen van Hendrik Conscience (1838). De Vlaamse klassieker over de Guldensporenslag van 1302, vol ridders, verraad en vaderlandsliefde. In Vlaanderen kent iedereen hem, in Nederland lezen weinig mensen hem nog, en dat is zonde voor wie van historische avonturen houdt.
3. Camera Obscura van Hildebrand, het pseudoniem van Nicolaas Beets (1839). Geen roman maar een verzameling schetsen van het Hollandse burgerleven, met typen die je nu nog herkent. Het e-book bij DBNL is gemaakt van een uitgave uit 1998, niet van de eerste druk.
4. De lotgevallen van Ferdinand Huyck van Jacob van Lennep (1840). Een historische roman die speelt in het Amsterdam van de achttiende eeuw, over een jonge koopmanszoon die van het ene avontuur in het andere rolt. Spannend en geestig tegelijk, en een mooie tegenhanger van de zware ernst van Conscience.
5. Majoor Frans van A.L.G. Bosboom-Toussaint (1875). Francisca, door iedereen Majoor Frans genoemd, rijdt paard, zegt wat ze denkt en trekt zich weinig aan van wat er van een jonge vrouw verwacht wordt. Een van de weinige negentiende-eeuwse romans met zo’n hoofdpersoon, en daardoor verrassend fris.
6. Mei van Herman Gorter (1889). Het lange gedicht dat begint met “Een nieuwe lente en een nieuw geluid”. Poëzie op een e-reader klinkt vreemd, maar Mei is een verhalend gedicht dat je in een paar avonden uitleest, en het ritme werkt ook als je het voor jezelf hardop leest.
7. Een nagelaten bekentenis van Marcellus Emants (1894). Willem Termeer vertelt waarom hij zijn vrouw heeft vermoord. Het is een kille, psychologisch scherpe roman die verbazend modern aanvoelt. Wie van de onbetrouwbare vertellers van Herman Koch houdt, vindt hier een verre voorouder.
8. Pijpelijntjes van Jacob Israël de Haan (1904). Twee studenten delen een kamer in de Amsterdamse Pijp. De roman beschreef openlijk een relatie tussen twee mannen en zorgde bij verschijning voor een schandaal. Nu is het vooral een levendig portret van een volksbuurt rond 1900.
9. Kees de jongen van Theo Thijssen (1923). Een Amsterdamse jongen van twaalf die dagdroomt, zich groot houdt en verliefd is op Rosa Overbeek. Het is een van de geliefdste Nederlandse boeken over opgroeien, en ook geschikt om samen met een kind te lezen.
10. Het fregatschip Johanna Maria van Arthur van Schendel (1930). Zeilmaker Jakob Brouwer heeft maar één doel in zijn leven, het schip zelf bezitten. Dit boek zit bij DBNL niet los als e-book, maar in deel 3 van het Verzameld werk uit 1976. Je downloadt dus meer dan één roman tegelijk, en het fregatschip zoek je op in de inhoudsopgave.
Oude spelling en het woordenboek
Bij de oudere titels lees je de spelling van toen, met Vlaenderen, menschen en zyn. Na een paar bladzijden lees je daar overheen, maar het heeft een gevolg dat je vooraf wilt weten. Het ingebouwde woordenboek van je e-reader herkent veel oude woordvormen niet. Tik je op een onbekend woord, dan krijg je vaak niets. Een Nederlands woordenboek helpt bij de woorden die nog wel bestaan. Hoe je dat instelt, staat in ons stuk over een Nederlands woordenboek op je Kindle of Kobo.
Een tweede punt is de opmaak. De e-books van DBNL zijn netjes, maar geen uitgeversboeken. Je krijgt soms een titelpagina, een verantwoording of noten mee. Dat stoort niet, maar verwacht geen omslag zoals in een winkel.
Zo zet je ze op je e-reader
Op de titelpagina van elk boek staat een knop Download ebook. Dat is een epub-bestand van een paar megabyte. Daarna gaat het zo.
Kobo, Tolino of PocketBook. Sluit de e-reader met de kabel aan op je computer, sleep de epub erop en werp hem netjes uit. Op een Kobo bladert het soepeler als je het bestand eerst omzet naar kepub, zoals we uitleggen in ons stuk over epub omzetten naar kepub.
Kindle. Stuur de epub via Send to Kindle, per mail of via de webpagina van Amazon. Amazon zet het bestand om, en na een paar minuten staat het boek op je Kindle en in de app. Komt het niet aan, kijk dan in ons stuk over Send to Kindle dat niet werkt.
Zet ze daarna in een eigen collectie, bijvoorbeeld Nederlandse klassiekers, zodat ze niet verdwijnen tussen je gekochte boeken. Tien gratis boeken nemen weinig ruimte in, en met deze lijst heb je genoeg voor de hele winter.
