Jane Austen gratis en legaal op je e-reader nu Sense and Sensibility in de bioscoop draait
Inhoudsopgave
Waarom Austen nu weer in beeld is
De film van regisseur Georgia Oakley draait in Engeland sinds eind september en staat volgens Pathé sinds 15 oktober in de Nederlandse zalen. Daisy Edgar-Jones speelt de verstandige Elinor Dashwood, Esmé Creed-Miles haar heetgebakerde zus Marianne. Trouw maakte er op 14 oktober zijn film van de week van, maar noemt hem in de kop wel een bescheiden Austen-verfilming.
In de trailer van Focus Features zie je de twee zussen, het landgoed waar ze weg moeten en de mannen om wie het draait.
Daarna is het de beurt aan Netflix. Pride and Prejudice komt daar op 3 december in zes delen, met Emma Corrin als Elizabeth Bennet, Jack Lowden als Darcy en Olivia Colman en Rufus Sewell als het echtpaar Bennet. Het script is van Dolly Alderton. Wie beide boeken voor de feestdagen uit wil hebben, kan dus nu beginnen.
Waar je Austen gratis en legaal vindt
Austen overleed in 1817, en haar zes romans zijn al heel lang vrij van auteursrecht. Dat betekent dat je ze niet hoeft te kopen. Er zijn twee plekken die we aanraden.
De eerste is Project Gutenberg, het oudste archief van gratis e-books. Alle zes de romans staan erop, in het Engels. Elk boek heeft een eigen nummer, wat het zoeken makkelijk maakt. Sense and Sensibility is nummer 161, Pride and Prejudice nummer 1342, Emma 158, Persuasion 105, Northanger Abbey 121 en Mansfield Park 141.
De tweede is Standard Ebooks. Die organisatie neemt teksten van Gutenberg en maakt er nette edities van, met een goede inhoudsopgave, verzorgde typografie en een mooie omslag. Op een e-reader lees je dat direct terug. Wie het verschil wil zien, opent hetzelfde boek van beide sites eens naast elkaar.
Liever in het Nederlands
Hier zit de verrassing. Op Project Gutenberg staat ook Gevoel en verstand, een Nederlandse vertaling van Sense and Sensibility door Gonne Loman-van Uildriks, die leefde van 1863 tot 1921. Omdat de vertaalster al meer dan zeventig jaar overleden is, is ook haar vertaling vrij. Vrijwilligers van het proefleesproject van Gutenberg hebben de tekst overgezet, en hij staat er sinds 2008.
Verwacht wel Nederlands van ruim een eeuw geleden. Het leest ouderwetser dan een moderne vertaling, maar zeker niet moeilijker dan het Engels van Austen zelf. Voor wie de film net gezien heeft en het verhaal in eigen taal wil herlezen, is het een prima begin. Van Pride and Prejudice vonden we geen vrije Nederlandse vertaling. Daarvoor kom je uit bij een betaalde uitgave of bij de bibliotheek.
Zo zet je Austen op je Kindle of Kobo
Op Gutenberg kies je bij een boek het formaat EPUB3, op Standard Ebooks het gewone epub-bestand. Voor een Kobo sleep je dat bestand via de USB-kabel in de map van de e-reader, en verder hoef je niets te doen. Bij Standard Ebooks kun je ook een kepub-versie downloaden, die op een Kobo net wat soepeler bladert. Wat dat precies doet, lees je in onze uitleg over kepub.
Voor een Kindle stuur je het epub-bestand met Send to Kindle naar je e-reader, via de app, de website van Amazon of het e-mailadres van je Kindle. Amazon zet het dan zelf om. Komt het boek niet aan, dan helpt ons stuk over Send to Kindle verder. Standard Ebooks biedt daarnaast een azw3-bestand dat je via de kabel direct op een Kindle zet.
Lees je liever eerst een ander gratis boek mee, dan staan er nog meer suggesties in ons overzicht van gratis klassiekers.
In welke volgorde lees je ze
Begin met Sense and Sensibility. Het was in 1811 de eerste roman die Austen publiceerde, en met de film vers in je hoofd lees je het makkelijker. Pride and Prejudice volgde in 1813 en is haar bekendste boek, dus dat bewaar je voor de serie in december. Wie dan nog niet genoeg heeft, gaat verder met Emma. Ons advies is om het boek te lezen voordat je de film ziet. Een verfilming moet keuzes maken, en wat Austen zo goed maakt, haar droge commentaar op haar personages, krijgt in een film van twee uur nauwelijks ruimte. In het boek zit het in bijna elke zin.
