Home / Artikelen

Tolstoj en Dostojevski gratis op je e-reader: de dikke Russen voor deze winter

Een papieren Oorlog en vrede is een blok om mee naar bed te nemen. Op een e-reader weegt hij niets meer dan een dun boek, en dat maakt de winter het moment voor de Russische romans die al jaren op je lijstje staan. Tolstoj (1828-1910) en Dostojevski (1821-1881) zijn gratis en legaal te downloaden bij Project Gutenberg. Dat is wel vooral in het Engels. Wat er gratis in het Nederlands is, valt tegen, en daar kun je maar beter vooraf van weten.
E-reader naast een stapel oude boeken bij een leeslamp op een winteravond
Foto: Jez Timms via Unsplash
Inhoudsopgave

Waar je het best mee begint

Misdaad en straf is de toegankelijkste instap. Student Raskolnikov vermoordt een oude geldleenster en de rest van het boek speelt zich vooral in zijn hoofd af. Spannend als een thriller, en bij Gutenberg in de Engelse vertaling van Constance Garnett, onder de titel Crime and Punishment. De EPUB3 is 766 kB groot.

Oorlog en vrede is het echte winterproject. Tolstoj volgt een paar families door de Napoleontische oorlogen, met een lange lijst personages. Op een e-reader helpt het dat je een naam zo kunt opzoeken of markeren. Gutenberg heeft de vertaling van Aylmer en Louise Maude, als EPUB3 van 1,7 MB. Dat die populair blijft, zie je aan de teller op de pagina: bijna 49.000 downloads in de afgelopen 30 dagen.

De gebroeders Karamazov is voor wie Dostojevski al kent: een familiedrama en moordzaak, met veel discussie over geloof. De idioot draait om een goedhartige prins die de Russische high society niet aankan, en De demonen staat er als The Possessed, over een revolutionair groepje in een provinciestad. Wil je kort beginnen, dan is Notes from the Underground een avond of twee werk, en een goede test of je zijn stem aankunt.

Wat er gratis in het Nederlands bestaat

Hier zit het verschil met onze andere tips. Nieuwe Nederlandse vertalingen zijn beschermd, dus die vind je niet gratis. Wat oud genoeg is, is schaars.

  • Anna Karenina staat bij Gutenberg ook in een Nederlandse versie (nummer 13214). Daar schreven we eerder een apart stuk over.
  • Kaukasische vertellingen van Tolstoj staat er ook in het Nederlands, met drie korte verhalen. Een mooie kennismaking van 160 kB, in oude spelling.
  • Dostojevski vonden we bij Gutenberg niet in het Nederlands. De DBNL heeft wel Schuld en boete, de oude titel van Misdaad en straf, in een druk uit 1940 en een uit 1910. Dat zijn scans in pdf van 26 tot 31 MB, en de DBNL verwijst bij deze titels naar haar auteursrechtpagina. Op een klein scherm lees je dat niet prettig.

Oorlog en vrede vonden we niet gratis in het Nederlands. Lees je liever een moderne vertaling, dan is betalen of lenen de route. Misdaad en straf staat in de catalogus van de Bibliotheek. Kijk of de titel die je wilt ook als e-book te leen is, want dat verschilt per titel en je staat soms even op een wachtlijst. Hoe dat werkt, lees je in ons stuk over lenen via de bibliotheek. Een vertaling uit de negentiende eeuw of het begin van de vorige leest bovendien stroever dan een recente, in het Engels net zo goed als in het Nederlands. Laat dat de keuze dus mee bepalen.

Welk bestand je kiest

Op elke Gutenberg-pagina staan meerdere formaten. Op een Kobo neem je de EPUB3. Die zet je via usb op je toestel, en wil je dat een dik boek sneller bladert, dan kun je hem nog omzetten naar kepub. Bij zo’n lange roman merk je dat eerder dan bij een dunne.

Op een Kindle kies je de Kindle-versie (KF8), of je stuurt de EPUB via Send to Kindle. Komt hij niet aan, dan helpt deze uitleg. Voor oudere Kindles staat er een aparte versie, en die neem je alleen als de gewone niet opent. Bij Oorlog en vrede is de Kindle-versie 2,4 MB, dus opslag is hier nooit het probleem.

Bij een boek van deze lengte beweegt de percentageteller traag. Tel dus in hoofdstukken, anders voelt week drie alsof je niet opschiet. Zoek je meer van dit soort boeken, kijk dan bij onze tien gratis klassiekers.

Redactie Bluro

Lees meer over onze redactie en werkwijze.