Kun je een e-book door AI laten samenvatten of vertalen, en mag dat ook?
Inhoudsopgave
De vraag leeft omdat AI steeds vaker in het lezen opduikt. Markus Reily beschrijft op Good e-Reader hoe lezers samenvattingen, uitleg van moeilijke termen en vragen over een tekst aan AI overlaten. Over concrete toestellen gaat zijn stuk niet. Daar gaat het hier wel over.
Wat er op de Kindle zelf kan
Amazon heeft drie functies die hier in de buurt komen. Recaps vat eerdere delen van een reeks samen, Story So Far vat samen wat je in het huidige boek al hebt gelezen, en Ask This Book beantwoordt vragen over de tekst, zo zette BGR in juni 2026 op een rij. Ask This Book zat sinds december 2025 in de Kindle-app voor iOS. Volgens ARY News komt de functie nu met softwareversie 5.20.2 ook op e-readers. Amazon had daar op 31 oktober nog geen officiële toelichting over gegeven.
De beperking die voor jou het meest telt, staat in datzelfde bericht. Ask This Book werkt niet met boeken die je zelf op het toestel hebt gezet en ook niet met documenten via Send to Kindle. Alleen bepaalde e-books die Amazon uitgeeft of verspreidt doen mee, en je hebt internet nodig. Je eigen epub of die pdf van je werk kun je er dus niet mee samenvatten.
Dan de vraag of je het in Nederland al hebt. Gigazine meldde bij de start dat de functie voor Amerikaanse gebruikers was en dat andere landen en talen nog niet waren aangekondigd. Een Nederlandse uitrol hebben we niet bevestigd gevonden. De snelste controle doe je zelf: houd een woord in een Kindle-boek ingedrukt en kijk of Ask This Book in het menu staat.
Kobo en vertalen: daar is minder
Bij Kobo is er voor lezers nog geen vergelijkbare knop waarvan we de lancering konden vaststellen. Good e-Reader beschrijft dat de voorwaarden van Kobo Writing Life ruimte maken voor AI-samenvattingen en leeshulp, en dat Kobo zegt geen nieuwe inhoud uit boeken van auteurs te willen maken. Dat is een plan in de voorwaarden voor schrijvers, geen functie op je toestel.
Vertalen is een apart verhaal. De naam Kindle Translate wekt de indruk dat je er zelf een boek mee vertaalt, maar TechCrunch legde bij de start in november 2025 uit dat het een dienst is voor auteurs die via Kindle Direct Publishing uitgeven. De schrijver laat vertalen en biedt die versie aan, jij koopt hem. In die eerste bètafase ging het om Engels en Spaans over en weer en van Duits naar Engels. Struikel je tijdens het lezen alleen over losse woorden, dan helpt een Nederlands woordenboek op je Kindle of Kobo vaak al genoeg.
Buiten het toestel: alleen zonder slot
Een eigen AI-dienst kan alleen iets met een bestand dat hij kan openen. Daarmee valt de boekenkast in drie stapels uiteen.
- Bestanden zonder beveiliging. Eigen documenten, rapporten en vrij beschikbare klassiekers. Technisch is uploaden geen probleem.
- Boeken met een digitaal watermerk. Die openen overal, want een watermerk is geen slot. In het bestand is wel te herleiden wie het kocht, en het auteursrecht op de tekst blijft gewoon bestaan.
- Boeken met kopieerbeveiliging. Dat geldt voor boeken met Adobe DRM, zoals je die bij sommige winkels koopt, en voor Kindle-boeken. Een AI-dienst kan daar niets mee, tenzij je de beveiliging eerst verwijdert.
Handiger is het om de vraag om te draaien. Wil je een samenvatting van een boek dat je niet kunt uploaden, typ dan je eigen notities of gemarkeerde passages over en laat AI daarmee werken. Je werkt dan met je eigen woorden en een klein stukje tekst in plaats van het hele boek. Hoe je de boeken op je toestel netjes bij elkaar houdt, lees je in ons stuk over collecties.
En mag het?
Over één punt is de Nederlandse wet duidelijk. Volgens artikel 29a van de Auteurswet handelt onrechtmatig wie een doeltreffende technische voorziening omzeilt en dat weet of behoort te weten. Encryptie en kopieerbeveiliging worden in dat artikel met zoveel woorden genoemd. DRM verwijderen om een boek aan AI te voeren is dus de route die je beter laat liggen, ook als het alleen voor jezelf is.
Bij een boek zonder slot is het minder zwart-wit. Het artikel van de wet over beveiliging speelt dan niet, maar de tekst blijft beschermd, en met uploaden zet je een kopie van het hele boek bij een externe partij. Of dat kan, hangt mede af van de voorwaarden van de winkel en van de AI-dienst. De winkelvoorwaarden van Amazon en Kobo konden we bij het schrijven niet inzien, dus die moet je zelf nalezen. Dit stuk is geen juridisch advies.
Hoe gevoelig het ligt, blijkt uit de ruzie rond Amazon zelf. Auteurs en uitgevers kunnen zich niet afmelden voor Ask This Book, en de antwoorden kun je niet delen of kopiëren, zei een woordvoerder volgens Gigazine. Amazon verdedigt de functie met de uitleg dat tekst uit het boek niet wordt bewaard of gebruikt om het model te trainen, schrijft Writer Beware. De Authors Guild stelt daartegenover dat er geen licentie voor is. Zelfs voor de winkel die het boek verkocht is de vraag dus nog niet beslecht.
Wat je het best kunt doen
Voor eigen documenten is een AI-dienst prima, met de waarschuwing die Reily ook geeft: let op wat je over privacy weggeeft, zeker bij persoonlijke notities, en controleer wat de samenvatting beweert. Bij een roman of een gekocht boek is een samenvatting bovendien geen vervanging. Dat is ook zijn punt, en het is meteen de reden dat veel lezers er weinig aan zullen hebben. Wie een boek wil kunnen volgen na een lange pauze, heeft meer aan een functie als Story So Far, of aan het boek gewoon laten voorlezen vanaf het punt waar je gebleven was.
